बेळगाव : एकेकाळी हजारो शेतकरी, व्यापारी, हमाल, वाहतूकदार आणि कामगारांच्या उपजीविकेचा आधार ठरलेले ‘जय किसान घाऊक भाजी मार्केट’ आज ओस पडलेले दिसत आहे. कोट्यवधी रुपयांची गुंतवणूक, आधुनिक सुविधा आणि शेकडो व्यापाऱ्यांच्या आयुष्यभराच्या बचतीतून उभारलेले हे मार्केट आता कायदेशीर वादाच्या भोवऱ्यात अडकले असून, त्यामुळे अनेक कुटुंबांवर आर्थिक संकट कोसळले आहे.
या मार्केटमध्ये अनेक व्यापाऱ्यांनी कर्ज काढून दुकाने, गोदामे, वाहतूक व्यवस्था आणि व्यापारासाठी आवश्यक सुविधा उभारल्या होत्या. काहींनी दागिने गहाण ठेवले, तर काहींनी उसने पैसे घेऊन व्यवसाय उभा केला होता. मात्र मार्केटचा परवाना रद्द झाल्यानंतर व्यापाऱ्यांचे सर्व व्यवहार ठप्प झाले असून, आज अनेकांना रस्त्यावर उभे राहून व्यवसाय करण्याची वेळ आली आहे.
जय किसान मार्केट हे गोवा आणि सीमाभागातील भाजीपाल्याच्या पुरवठ्यासाठी महत्त्वाचे केंद्र मानले जात होते. शेतकऱ्यांना जलद पैसे, पारदर्शक व्यवहार आणि मोठी बाजारपेठ उपलब्ध होत असल्याने अनेकांनी या मार्केटवर विश्वास ठेवला होता. परंतु प्रशासकीय निर्णय आणि न्यायालयीन प्रक्रियेमुळे आता या संपूर्ण व्यवस्थेवर अनिश्चिततेचे सावट निर्माण झाले आहे.
मार्केट बंद झाल्याचा परिणाम केवळ व्यापाऱ्यांवरच नव्हे, तर रोजंदारीवर काम करणारे मजूर, हमाल, ट्रान्सपोर्ट व्यावसायिक आणि शेतकऱ्यांवरही झाला आहे. सुमारे २०० हून अधिक व्यापारी आणि अनेक कामगारांचे भविष्य सध्या अधांतरी असल्याचे सांगितले जात आहे.
दरम्यान, जमिनीच्या वापरासंबंधीच्या नियमांचे कथित उल्लंघन आणि कृषी पणन अधिनियमातील तरतुदींवरून प्रशासनाने मार्केटचा परवाना रद्द केला होता. कर्नाटक उच्च न्यायालयानेही हा निर्णय कायम ठेवला आहे. तरीसुद्धा, व्यापारी आणि शेतकरी यांच्यातून आता एकच मागणी जोर धरत आहे — “जय किसान मार्केट पुन्हा सुरू करा.”
व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, त्यांनी कोणतीही सहानुभूती मागितलेली नाही; तर न्याय, पुनर्वसन आणि सन्मानाने जगण्याची संधी मागितली आहे. लाखो रुपयांची गुंतवणूक अडकली असून, ईएमआय, मुलांचे शिक्षण, कर्जफेड आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांमुळे अनेक कुटुंबे तणावाखाली जगत आहेत.
आता सरकार, प्रशासन आणि संबंधित विभागांनी कायदेशीर बाबींसह मानवी दृष्टिकोनातूनही या प्रश्नाकडे पाहण्याची गरज व्यक्त होत आहे. वादावर तोडगा काढून मार्केटला नवसंजीवनी देण्यात यावी, अशी मागणी व्यापाऱ्यांतून होत आहे.
आजही शेकडो व्यापारी एका आशेवर जगत आहेत — की एक दिवस ‘जय किसान मार्केट’ पुन्हा सुरू होईल आणि त्यांच्या संघर्षाला न्याय मिळेल.
#जय_किसान_मार्केट_परत_आणा
