कॅन्टोन्मेंट मराठी शाळा आणि भगतसिंग हायस्कूलच्या विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त सहभाग; प्रात्यक्षिकांमधून विज्ञानाचे धडे
बेळगाव : प्रतिनिधी
विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन, संशोधनवृत्ती आणि सर्जनशीलता विकसित करण्यासोबतच आधुनिक विज्ञान व तंत्रज्ञानाचे प्रत्यक्ष ज्ञान मिळावे, या उद्देशाने दक्षिण महाराष्ट्र शिक्षण मंडळाच्या मराठी विद्यानिकेतन हायस्कूल, बेळगाव येथील अटल टिंकरिंग लॅबच्या वतीने विशेष कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते. ५ ते ९ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत झालेल्या या कार्यशाळेत कॅन्टोन्मेंट मराठी शाळा आणि भगतसिंग हायस्कूल, आंबेवाडी येथील एकूण ३८ विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवला.
या कार्यशाळेत विद्यार्थ्यांना विविध प्रकारचे सेन्सर्स, इलेक्ट्रॉनिक घटक, उपकरणांची कार्यपद्धती आणि दैनंदिन जीवनातील त्यांचे उपयोग यांची माहिती देण्यात आली. तसेच विविध उपकरणे व वस्तू तयार करण्याचे प्रात्यक्षिक प्रशिक्षणही देण्यात आले. इलेक्ट्रॉनिक घटक प्रत्यक्ष हाताळणे, स्वतः प्रयोग करणे आणि विज्ञानातील संकल्पना कृतीतून समजून घेणे, अशी अनोखी संधी विद्यार्थ्यांना मिळाली.
प्रात्यक्षिकांतून विज्ञानाची गोडी
या कार्यशाळेचे वैशिष्ट्य म्हणजे विद्यार्थ्यांना केवळ सैद्धांतिक माहिती न देता प्रत्यक्ष कृतीतून शिकण्यावर भर देण्यात आला. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची ओळख होण्याबरोबरच त्यांच्यातील जिज्ञासा, नवनिर्मितीची आवड आणि आत्मविश्वास वाढण्यास मदत झाली. विज्ञानातील संकल्पना स्वतः प्रयोग करून समजून घेण्याचा अनुभव विद्यार्थ्यांसाठी विशेष ठरला.
कार्यशाळेच्या समारोपप्रसंगी विद्यार्थ्यांनी आपल्या मनोगतातून आनंद व्यक्त केला. “आमच्या आयुष्यात पहिल्यांदाच अशा प्रकारची कार्यशाळा अनुभवण्याची संधी मिळाली,” अशी भावना त्यांनी व्यक्त केली. या उपक्रमातून विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचे प्रत्यक्ष ज्ञान मिळाल्याबद्दल विद्यार्थ्यांनी मराठी विद्यानिकेतन शाळेचे आभार मानले. भविष्यातही अशा कार्यशाळांचे आयोजन करण्यात यावे, अशी अपेक्षाही त्यांनी आपल्या मुख्याध्यापकांकडे व्यक्त केली.
शिक्षकांचे मार्गदर्शन, संस्थेचे प्रोत्साहन
या कार्यशाळेसाठी अटल टिंकरिंग लॅबच्या इन्चार्ज श्वेता सुर्वेकर, स्नेहा कुपेकर, पद्मजा कुऱ्याळकर, संध्या चौगुले आणि शिवानी पाटील यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. माध्यमिक विभागाचे मुख्याध्यापक एन. सी. उडकेकर, शिक्षण समन्वयक सविता पवार, प्राथमिक विभागाचे मुख्याध्यापक बी. जी. पाटील आणि शिक्षण संयोजिका नीला आपटे यांनी या उपक्रमासाठी विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन दिले.
आजच्या तंत्रज्ञानप्रधान युगात विद्यार्थ्यांना पुस्तकी ज्ञानासोबतच प्रयोगशील शिक्षणाची संधी मिळणे आवश्यक आहे. याच दृष्टिकोनातून मराठी विद्यानिकेतनच्या अटल टिंकरिंग लॅबने इतर शाळांतील विद्यार्थ्यांसाठी ज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचे दालन खुले करून शैक्षणिक सहकार्याचा आदर्श निर्माण केला आहे.
विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद, नवीन गोष्टी शिकण्याची उत्सुकता आणि भविष्यातही अशा कार्यशाळांमध्ये सहभागी होण्याची इच्छा, हे या उपक्रमाचे महत्त्वपूर्ण यश ठरले. विद्यार्थ्यांच्या कल्पनाशक्तीला चालना देणारी आणि त्यांना विज्ञान-तंत्रज्ञानाच्या नव्या विश्वाची ओळख करून देणारी ही कार्यशाळा कौतुकास्पद ठरली.
